(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.15. అధ్యాయః 015
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
శల్యయుధిష్ఠిరయోర్యుద్ధం॥ 1 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 9-15-0x(5108)(60913)
తతః సేనా తవ విభో మద్రరాజపురస్కృతా।
పునరభ్యద్రవత్పార్థాన్వేగేన మహతా రణే॥ 9-15-1(60914)
పీడితాస్తావకాః సర్వే ప్రధావంతో రణోత్కటాః।
క్షణేన చైవ పార్థాంస్తే బహుత్వాత్సమలోడయన్॥ 9-15-2(60915)
తే వధ్యమానాః సమరే పాండవా నావతస్థిరే।
క్షణేనైవ మహారాజ పశ్యతోః కృష్ణపార్థయోః॥ 9-15-3(60916)
తతో ధనంజయః క్రుద్ధః కృపం సహ పదానుగైః।
అవాకిరచ్ఛరౌఘేణ కృతవర్మాణమేవ చ॥ 9-15-4(60917)
శకునిం సహదేవస్తు సహసైన్యమవాకిరత్।
నకులః పార్శ్వతః స్థిత్వా మద్రరాజమయోధయత్॥ 9-15-5(60918)
ద్రౌపదేయా నరేంద్రాశ్చ భూయిష్ఠాన్సమవారయన్।
ద్రోణపుత్రం చ పాంచాల్యః శిఖండీ సమవారయత్॥ 9-15-6(60919)
భీమసేనస్తు రాజానం గదాపాణిరవారయత్।
శల్యం తు సహ సైన్యేన కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః॥ 9-15-7(60920)
తతః సమభవద్యుద్ధం సంసక్తం తత్రతత్ర హ।
తావకానాం పరేషాం చ సంగ్రామేష్వనివర్తినాం॥ 9-15-8(60921)
తత్ర పశ్యామహే కర్మ శల్యస్యాతిమహద్రణే।
యదేకః సర్వసైన్యాని పాండవానామయోధయత్॥ 9-15-9(60922)
వ్యదృశ్యత తదా శల్యో యుధిష్ఠిరసమీపతః।
క్రూరశ్చంద్రమసోఽభ్యాశే శనైశ్చర ఇవ గ్రహః॥ 9-15-10(60923)
పీడయిత్వా తు రాజానం శరైరాశీవిషోపమైః।
అభ్యధావత్పునర్భీమం శరవర్షైరవాకిరత్॥ 9-15-11(60924)
తస్య తల్లాఘవం దృష్ట్వా తథైవ చ కృతాస్త్రతాం।
అపూజయన్ననీకాని పరేషాం తావకాని చ॥ 9-15-12(60925)
పీడ్యమానాస్తు శల్యేన పాండవా భృశావిక్షతాః।
ప్రాద్రవంత రణం హిత్వా క్రోశమానే యుధిష్ఠిరే॥ 9-15-13(60926)
వధ్యమానేష్వనీకేషు మద్రరాజేన పాండవః।
అమర్షవశమాపన్నో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః॥ 9-15-14(60927)
తతః పౌరుషమాస్థాయ మద్రరాజమతాడయత్।
జయో వాఽస్తు వధో వేతి కృతబుద్ధిర్మహారథః॥ 9-15-15(60928)
సమాహూయాబ్రవీత్సర్వాన్భ్రాతౄన్కృష్ణం చ పాండవః॥ 9-15-16(60929)
భీష్మో ద్రోణశ్చ కర్ణశ్చ యే చాన్యే పృథివీక్షితః।
కౌరవార్థే పరాక్రాంతాః సంగ్రామే నిధనం గతాః।
యథాభాగం యథోత్సాహం భవంతః కృతపౌరుషాః॥ 9-15-17(60930)
భాగోఽవశిష్ట ఏకోఽయం మమ శల్యో మహారథః।
సోఽహమద్య యుధా జేతుమాశంసే మద్రకాధిపం॥ 9-15-18(60931)
తత్ర యన్మానసం మహ్యం తత్సర్వం నిగదామి వః।
చక్రరక్షావిమౌ వీరౌ మమ మాద్రవతీసుతౌ॥ 9-15-19(60932)
అజేయౌ వాసవేనాపి సమరే శూరసంమతౌ।
సాధ్విమౌ మాతులం యుద్ధే క్షత్రధర్మపురస్కృతౌ॥ 9-15-20(60933)
మదర్థే ప్రతియుధ్యేతాం మానార్హౌ సత్యసంగరౌ।
మాం వా శల్యో రణే హంతా తం వాఽహం భద్రమస్తు వః।
ఇతి సత్యామిమాం వాణీం లోకవీరా నిబోధత॥ 9-15-21(60934)
యోత్స్యేఽహం మాతులేనాద్య క్షాత్రధర్మేణ పార్థివాః।
స్వమంశమభిసంధాయ విజయాయేతరాయ వా॥ 9-15-22(60935)
తస్య మేఽప్యధికం శస్త్రం సర్వోపకరణాని చ।
సంయుజ్యంతాం రథే క్షిప్రం శాస్త్రవద్రథయోజకైః॥ 9-15-23(60936)
శైనేయో దక్షిణం చక్రం ధృష్టద్యుంనస్తథోత్తరం।
పృష్ఠగోపో భవత్వద్య మమ పార్థో ధనంజయః॥ 9-15-24(60937)
పురఃసరో మమాద్యాస్తు భీమః శస్త్రభృతాం వరః।
ఏవమభ్యధికః శల్యాద్భవిష్యామి మహామృధే॥ 9-15-25(60938)
ఏవముక్తాస్తథా చక్రుస్తదా రాజ్ఞః ప్రియైషిణః॥ 9-15-26(60939)
తతః ప్రహర్షః సైవ్యానాం పునరాసీత్తదాః మృధే।
పాంచాలానాం సోమకానాం మాత్స్యానాం చ విశేషతః॥ 9-15-27(60940)
ప్రతిజ్ఞాతం చ సంగ్రామే ధర్మరాజస్య పూజయన్।
తతః శంఖాంశ్చ భేరీశ్చ శతశశ్చైవ పుష్కరాన్।
అవాదయంత పాంచాలాః సింహనాదాంశ్చ నేదిరే॥ 9-15-28(60941)
తేఽభ్యధావంత సంరబ్ధా మద్రరాజం తరస్వినం।
మహతా హర్షజేనాథ నాదేన కురుపుంగవాః॥ 9-15-29(60942)
హాదేన గజఘంటానాం శంఖానాం నినదేన చ।
తూర్యశబ్దేన మహతా నాదయంతశ్చ మేదినీం॥ 9-15-30(60943)
తాన్ప్రత్యగృహ్ణాత్పుత్రస్తే మద్రరాజశ్చ వీర్యవాన్।
మహామేఘానివ బహూఞ్శైలావస్తోదయావుభౌ॥ 9-15-31(60944)
శల్యస్తు సమరశ్లాఘీ ధర్మరాజమరిందమం।
వవర్ష శరవర్షేణ శంబరం మఘవా ఇవ॥ 9-15-32(60945)
తథైవ కురురాజోఽపి ప్రగృహ్య రుచిరం ధనుః।
ద్రోణోపదేశాన్వివిధాందర్శయానో మహామనాః।
వవర్ష శరవర్షాణి చిత్రం లఘు చ సుష్ఠు చ॥ 9-15-33(60946)
న చాస్య వివరం కశ్చిద్దదర్శ చరతో రణే॥ 9-15-34(60947)
తావుభౌ వివిధైర్బాణైస్తతక్షాతే పరస్పరం।
శార్దూలావామిషప్రేప్సూ పరాక్రాంతావివాహవే॥ 9-15-35(60948)
భీమస్తు తవ పుత్రేణ యుద్ధశౌండేన సంగతః॥ 9-15-36(60949)
పాంచాల్యః సాత్యకిశ్చైవ మాద్రీపుత్రౌ చ పాండవౌ।
శకునిప్రముఖాన్వీరాన్ప్రత్యగృహ్ణన్సమంతతః॥ 9-15-37(60950)
తదాసీత్తుములం యుద్ధం పునరేవ జయైషిణాం।
తావకానాం పరేషాం చ రాజందుర్మంత్రితే తవ॥ 9-15-38(60951)
దుర్యోధనస్తు భీమస్య శరేణానతపర్వణా।
చిచ్ఛేదాదిశ్య సంగ్రామే ధ్వజం హేమపరిష్కృతం॥ 9-15-39(60952)
స కింకిణీకజాలేన మహతా చారుదర్శనః।
పపాత రుచిరః సింహో భీమసేనస్య పశ్యతః॥ 9-15-40(60953)
పునశ్చాస్య ధనుశ్చిత్రం గజరాజకరోపమం।
క్షురేణ శితధారేణ ప్రచకర్త నరాధిపః॥ 9-15-41(60954)
స చ్ఛిన్నధన్వా తేజస్వీ రథశక్త్యా సుతం తవ।
బిభేదోరసి విక్రంయ స రథోపస్థ ఆవిశత్॥ 9-15-42(60955)
తస్మిన్మోహమనుప్రాప్తే పునరేవ వృకోదరః।
యంతురేవ శిరః కాయాత్క్షురప్రేణాహరత్తదా॥ 9-15-43(60956)
హతసూతా హయాస్తస్య రథమాదాయ భారత।
వ్యద్రవంత దిశో రాజన్హాహాకారస్తదాఽభవత్॥ 9-15-44(60957)
తమభ్యధావంస్త్రాణార్థం ద్రోణపుత్రో మహారథః।
కృపశ్చ కృతవర్మాం చ పుత్రం తే హి పరీప్సవః॥ 9-15-45(60958)
తస్మిన్విలులితే సైన్యే త్రస్తాంస్తస్య పదానుగాన్।
గాండీవధన్వా విస్ఫార్య ధనుస్తానహనచ్ఛరైః॥ 9-15-46(60959)
యుధిష్ఠిరస్తు మద్రేశమభ్యధావదమర్షితః।
స్వయం సన్నోదయన్నశ్వాందంతవర్ణాన్మనోజవాన్॥ 9-15-47(60960)
తత్రాశ్చర్యపమశ్యామ కుంతీపుత్రే యుధిష్ఠిరే।
పురా భూత్వా మృదుర్దాంతో యత్తదా దారుణోఽభవత్॥ 9-15-48(60961)
వివృతాక్షశ్చ కౌంతేయో వేపమానశ్చ మన్యునా।
చిచ్ఛేద యోధాన్నిశితైః శరైః శతసహస్రశః॥ 9-15-49(60962)
యాంయాం ప్రత్యుద్యయౌ సేనాం తాంతాం జ్యేష్ఠః స పాండవః।
శరైరపాతయద్రాజన్గిరీన్వజ్రైరివోత్తమైః॥ 9-15-50(60963)
సాశ్వసూతధ్వజరథాన్రథినః పాతయన్బహూన్।
అక్రీడదేకో బలవాన్పవనస్తోయదానివ॥ 9-15-51(60964)
సాశ్వారోహాంశ్చ తురగాన్పత్తీంశ్చైవ సహస్రధా।
వ్యపోథయత సంగ్రామే క్రుద్ధో రుద్రః పశూనివ॥ 9-15-52(60965)
శూన్యమాయోధనం కృత్వా శరవర్షైః సమంతతః।
అభ్యద్రవత మద్రేశం తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్॥ 9-15-53(60966)
తస్య తచ్చరితం దృష్ట్వా సంగ్రామే భీమకర్మణః।
విత్రేసుస్తావకాః సర్వే శల్యస్త్వేనం సమభ్యయాత్॥ 9-15-54(60967)
తతస్తౌ భృశసంక్రుద్ధౌ ప్రధ్మాయ సలిలోద్భవౌ।
సమాహూయ తదాఽన్యోన్యం భర్త్సయంతౌ సమీయతుః॥ 9-15-55(60968)
శల్యస్తు శరవర్షేణ పీడయామాస పాండవం।
మద్రరాజం తు కౌంతేయః శరవర్షైరవాకిరత్॥ 9-15-56(60969)
అదృశ్యేతాం తదా రాజన్కంకపత్రిభిరాచితౌ।
ఉద్భిన్నరుధిరౌ శూరౌ మద్రరాజయుధిష్ఠిరౌ।
పుష్పితావివ రేజాతే వనే శాల్మలికింశుకౌ॥ 9-15-57(60970)
దీవ్యమానౌ మహాత్మానౌ ప్రాణద్యూతేన దుర్మదౌ।
దృష్ట్వా సర్వాణి సైన్యాని నాధ్యవస్యంస్తయోర్జయం॥ 9-15-58(60971)
హత్వా మద్రాధిపం పార్థో భోక్ష్యతేఽద్య వసుంధరాం।
శల్యో వా పాండవం హత్వా దద్యాద్దుర్యోధనాయ గాం॥ 9-15-59(60972)
ఇతీవ నిశ్చయో నాభూద్యోధానాం తత్ర భారత।
ప్రదక్షిణమభూత్సర్వం ధర్మరాజస్య యుధ్యతః॥ 9-15-60(60973)
తతః శరశతం శల్యో ముమోచాశు యుధిష్ఠిరే।
ధనుశ్చాస్య శితాగ్రేణ బాణేన నిరుకృంతత॥ 9-15-61(60974)
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ శల్యం శరశతైస్త్రిభిః।
అవిధ్యత్కార్ముకం చాస్య క్షురేణ నిరకృంతత॥ 9-15-62(60975)
అథాస్య నిజఘానాశ్వాంశ్చతురో నతపర్వభిః।
ద్వాభ్యామతిశితాగ్రాభ్యాముభౌ తత్పార్ష్ణిసారథీ॥ 9-15-63(60976)
తతోఽస్య దీప్యమానేన పీతేన నిశితేన చ।
ప్రముఖే వర్తమానస్య భల్లేనాపాహరద్వృజం॥ 9-15-64(60977)
తతః ప్రభగ్నం తత్సైన్యం దౌర్యోధనమరిందమ॥ 9-15-65(60978)
తతో మద్రాధిపం ద్రౌణిరభ్యధావత్తథా కృతం।
ఆరోప్య చైనం స్వరథం త్వరమాణః ప్రదుద్రువే॥ 9-15-66(60979)
ముహూర్తమివ తౌ గత్వా నర్దమానే యుధిష్ఠిరే।
గత్వా తతో మద్రపతిరన్యం స్యందనమాస్థితః॥ 9-15-67(60980)
విధివత్కల్పితం శుభ్రం మహాంబుదనినాదినం।
సజ్జయంత్రోపకరణం ద్విషతాం రోమహర్షణం॥ 9-15-68(60981)
తథాన్యద్ధనురాదాయ బలవాన్వేగవత్తరం॥
యుధిష్ఠిరం మద్రపతిర్భిత్త్వా సింహ ఇవానదత్॥ 9-15-69(60982)
తతః స శరవర్షేణ పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్।
అభ్యవర్షదమేయాత్మా క్షత్రియాన్క్షత్రియర్షభః॥ 9-15-70(60983)
సాత్యకిం దశభిర్విద్ధ్వా భీమసేనం త్రిభిః శరైః।
సహదేవం త్రిభిర్విద్ధా యుధిష్ఠిరమపీడయత్॥ 9-15-71(60984)
తాంస్తానన్యాన్మహేష్వాసాన్సాశ్వాన్సరథకూబరాన్।
అర్దయామాస విశిఖైరుల్కాభిరివ కుంజరాన్॥ 9-15-72(60985)
కుంజరాన్కుంజరారోహానశ్వప్రయాయినః।
రథాంశ్చ రథిభిః సార్ధం జఘాన రథినాం వరః॥ 9-15-73(60986)
బాహూంశ్చిచ్ఛేద తరసా సాయుధాన్కేతనాని చ।
చకార చ మహీం యోధైః స్తీర్ణాం వేదీం కుశైరివ॥ 9-15-74(60987)
తథా తమరిసైన్యాని ఘ్నంతం మృత్యుమివాంతకం।
పరివవ్రుర్భృశం క్రుద్ధాః పాండుపాంచాలసోమకాః॥ ॥ 9-15-75(60988)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి శల్యవధపర్వణి అష్టాదశదివసయుద్ధే పంచదశోఽధ్యాయః॥ 15 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-15-42 రథశక్త్యా రథస్థయా శక్త్యా॥
9-15-50 యాం యామభ్యగమత్సేనాం తాం తాం వ్యనీనశత్।
న్యపాతయత కౌంతేయో గిరీన్వజ్ర ఇవోత్తమాన్। ఇతి క.ఖ.పాఠః॥
9-15-67 ముహూర్తమివ తాన్హత్వా నర్దమీనే యుధిష్ఠిరే ఇతి క.ఖ.పాఠః॥
9-15-15 పంచదశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.